على رفيعى
103
تاريخ زندگانى امام صادق (ع) (فارسى)
بدانند . بگونهاى كه در مقابل دعوت ايشان ، دعوتى عنوان نكنند . البته اين سياست ، در مراحل نخستين دعوت بود ، و گرنه در مراحل بعد به موازات پيشرفت نهضت وميزان نفوذ خود در ميان قشرهاى مختلف مردم ، سياست خود را نيز تغيير مىدادند . آنان در مرحلهء دوم از دعوت خود ، شعار « الرّضا من آل محمد » را مطرح كردند . معناى اين شعار اين است كه مردى از خاندان پيامبر ( ص ) كه صلاحيتهاى رهبرى مكتبى را داشته باشد و همگان بدان رضايت دهند ، به رهبرى برگزيده خواهد شد . عباسيان با طرح اين شعار ، حكومت آينده را از انحصار علويان بيرون آورده ، عباسيان را نيز دركنار آنان مطرح كردند . آنان درمرحلهء سوم ، مدعى شايستگى خود براى خلافت از طريق وراثت شدند ، و چنين مطرح كردند كه از طريق على بن ابى طالب ومحمدبن حنفيّه خلافت را به ارث برده اند ، هرچند هدف ايشان از قيام ، خونخواهى علويان است . سفّاح و منصور در نخستين سخنرانيهاى خود پس از به قدرت رسيدن به مسأله وراثت تصريح كردهاند . « 1 » خط مشى تفصيلى پس از ترسيم خط مشى كلّى خلفاى عباسى معاصر امام صادق ( ع ) لازم است به سياستها و موضعگيريهاى تفصيلى هر يك از آنان نيز در برابر جريانات سياسى ، امام صادق ، علويان و مردم اشاره كنيم تا چهره نفاق آنان و ضديتشان با اسلام بيشتر بر ملا شود . سفّاح نخستين خليفهء عباسى معاصر امام صادق ( ع ) ابوالعباس سفّاح است كه در سال 132 هجرى با وى بيعت شد . سفّاح در آغاز خلافتش با دو مشكل اساسى رو به رو بود : نخست ، وجود باقيمانده امويان كه در نقاط مختلف پراكنده بودند ، و دوّم ، علويانى كه به عنوان محور اساسى و مورد اعتماد مبارزه عليه امويان مطرح و درميان تودههاى مردم از نفوذ و محبوبيت ويژهاى برخوردار بودند .
--> ( 1 ) - براى آگاهى از سخنان آنان به البداية والنهاية ، ج 10 ، ص 42 - 43 و مروج الذهب ، ج 3 ، ص 301 رجوع كنيد .